Giải mã 「丸投げ」: Khi sự lười biếng được ngụy trang bằng 'sự tin tưởng' tuyệt đối 💣

Nếu bạn đã sống ở Nhật đủ lâu hoặc làm việc trong một công ty Nhật, chắc chắn bạn đã ít nhất một lần rơi vào tình huống này: Cấp trên hoặc đồng nghiệp đưa cho bạn một đống tài liệu lộn xộn, một dự án chưa có đầu đuôi, rồi vỗ vai bảo: 「君に任せたよ。丸投げで申し訳ないけど！」 (Giao hết cho cậu đấy. Xin lỗi vì đã quăng hết cho cậu thế này!).

Chúc mừng, bạn vừa là nạn nhân của một cú 「丸投げ」 (Marunage) kinh điển!

1. 「丸投げ」 (Marunage) thực chất là gì? 🤔

Từ này được ghép bởi hai thành phần:

• 丸 (Maru): Tròn trịa, toàn bộ, tất cả.
• 投げ (Nage): Ném, quăng.

Hình ảnh một người ném nguyên một khối tròn (tượng trưng cho toàn bộ công việc) sang cho người khác mà không thèm giữ lại chút trách nhiệm nào chính là nguồn gốc của từ này. Trong từ điển, nó được định nghĩa là việc phó thác toàn bộ công việc cho người khác mà không có sự hướng dẫn, hỗ trợ hay tham gia của bản thân người giao.

Nhưng ở đời thực, 「丸投げ」 không chỉ đơn thuần là "ủy quyền" (delegation). Nó mang một sắc thái tiêu cực, ám chỉ sự đùn đẩy trách nhiệm và thiếu trách nhiệm.

2. Tại sao người Nhật lại 「丸投げ」? 🎭

Có ba kịch bản chính cho hành động này mà bạn cần phân biệt để có cách ứng phó phù hợp:

Kịch bản 1: "Sự tin tưởng" mù quáng (Lý do tích cực giả tạo)

Họ nói rằng họ tin tưởng vào năng lực của bạn. "Cậu giỏi mảng này hơn tôi, nên cậu cứ tự quyết định hết đi nhé!". Nghe thì có vẻ bùi tai, nhưng thực chất là họ đang lười suy nghĩ hoặc sợ phải chịu trách nhiệm nếu kết quả không tốt.

Kịch bản 2: Sự thiếu năng lực của người giao

Sếp của bạn có thể chẳng hiểu gì về dự án đó. Thay vì thừa nhận, họ "ném" toàn bộ cho bạn để bạn tự bơi. Đây là kiểu Marunage nguy hiểm nhất vì khi bạn cần xin ý kiến, họ cũng chẳng có gì để tư vấn.

Kịch bản 3: Văn hóa Omotenashi... ngược

Đôi khi trong quan hệ khách hàng - thầu phụ, khách hàng Nhật thường Marunage cho bên thầu. Họ chỉ đưa ra yêu cầu chung chung kiểu "Hãy làm cái gì đó hay hay cho tôi" (いい感じにお願いします) và bắt bạn phải tự đoán ý.

3. 「丸投げ」 vs. 「委任」 (Ủy quyền): Ranh giới mong manh ⚖️

Đừng nhầm lẫn Marunage với việc ủy quyền chuyên nghiệp (Inin - 委任).

• Ủy quyền (Inin): Tôi giao việc cho bạn, nhưng tôi cung cấp mục tiêu, nguồn lực, và tôi vẫn là người chịu trách nhiệm cuối cùng. Chúng ta sẽ có các buổi họp check-point.
• Marunage: Tôi ném việc cho bạn, tôi biến mất, và nếu có chuyện gì xảy ra, đó là lỗi của bạn.

4. Cách "phản dame" lịch sự khi bị Marunage 🛡️

Là người nước ngoài, nếu bạn cứ lẳng lặng nhận hết rồi làm một mình, bạn sẽ sớm bị kiệt sức (burn-out). Hãy học cách đặt câu hỏi để kéo người giao việc quay trở lại quỹ đạo trách nhiệm.

Tuyệt chiêu 1: Xác nhận phạm vi quyết định (Boundary Setting)

Đừng nói "Tôi không làm được". Hãy nói:

「どこまでを私の裁量で進めてよろしいでしょうか？」 (Tôi được phép tự quyết định đến phạm vi nào ạ?)

Câu hỏi này buộc đối phương phải suy nghĩ về giới hạn trách nhiệm.

Tuyệt chiêu 2: Đòi hỏi "bản đồ" (Requirement Clarification)

Nếu họ quăng cho bạn một yêu cầu quá mơ hồ:

「丸投げで構いませんが、せめて『これだけ là ngoại lệ』というゴールだけは共有いただけますか？」 (Giao hết cũng được ạ, nhưng ít nhất hãy cho em biết mục tiêu tối thiểu/điều kiện tiên quyết là gì nhé?)

Tuyệt chiêu 3: Sử dụng báo cáo định kỳ (Horenso ngược)

Cách tốt nhất để trị những kẻ Marunage là bắt họ phải xác nhận liên tục.

「進捗をこまめに報告しますので, その都度フィードバックをお願いします」 (Em sẽ báo cáo tiến độ thường xuyên, mong anh/chị cho ý kiến phản hồi mỗi lần đó ạ.)

Bằng cách này, họ không thể "biến mất" hoàn toàn được.

5. Đừng trở thành kẻ 「丸投げ」 trong mắt người khác 🙅‍♂️

Khi bạn thăng tiến và có đàn em, hãy cẩn thận đừng vô tình thực hiện Marunage.

• Đừng nói: "Em cứ làm đi, anh tin em".
• Hãy nói: "Anh muốn kết quả thế này, em cứ thử làm theo ý em, nhưng đến thứ Tư hãy cho anh xem bản nháp để anh góp ý nhé".

Sự khác biệt giữa một người sếp tuyệt vời và một kẻ đùn đẩy trách nhiệm chỉ nằm ở một vài câu xác nhận như vậy thôi.

Kết luận 💡

「丸投げ」 là một phần "tối" của văn hóa công sở Nhật Bản, nơi mà sự mập mờ đôi khi được dùng làm lá chắn. Hiểu về nó không phải để bạn trở nên tiêu cực, mà để bạn biết cách bảo vệ bản thân và xây dựng phong cách làm việc chuyên nghiệp hơn.

Lần tới nếu có ai đó định "ném" một khối việc tròn trịa sang cho bạn, hãy mỉm cười và nhẹ nhàng ném lại một vài câu hỏi để chia đôi khối trách nhiệm đó nhé! 😉

---

Bạn đã từng bị Marunage chưa? Hãy chia sẻ trải nghiệm "đau thương" của mình ở phần bình luận nhé!